Vserwis Zbigniew Szołtys

Vserwis
Zbigniew Szołtys

Warmińska 20/4
40-740 Katowice

tel. 884 049 149

Regulator pokojowy czy pogodowy – który wybrać?

Regulator kotła grzewczego bądź pompy ciepła Vaillant ma wiele zadań. Są to m.in. funkcje użytkowe – jak np. ustalenie godzin, w jakich ma być utrzymywana konkretna temperatura w budynku, bądź też temperatura wody użytkowej. Inne funkcje mogą być związane z algorytmem pracy źródła ciepła – np. kotła grzewczego. Chodzi m.in. o temperaturę wody kotłowej, histerezę pracy palnika w zależności od chwilowych warunków eksploatacji – np. temperatury zewnętrznej, temperatury wody powracającej z instalacji grzewczej, itp.

Regulator - kocioł Vaillant ecoTEC plus

Rysunek 1. Regulator stanowi jeden z najważniejszych elementów systemu grzewczego, zapewniając nie tylko szeroki zakres funkcji (w zależności od oczekiwań użytkownika), ale również efektywną pracę kotła grzewczego lub pompy ciepła. Nowoczesny gazowy kocioł kondensacyjny Vaillant ecoTEC plus może być obsługiwany przez regulator pogodowy wbudowany w urządzeniu lub zabudowany w pomieszczeniu mieszkalnym.

Na rynku dostępne są 2 podstawowe rodzaje regulatorów – pokojowe oraz pogodowe. Ten pierwszy jest znany wcześniej. Jego cechą charakterystyczną jest uzależnienie pracy kotła oraz systemu grzewczego od temperatury w budynku. Pracę kotła wymusza spadek temperatury wewnątrz, poniżej wartości wskazanej przez użytkownika. Zazwyczaj regulatory pokojowe wyposażone są w funkcje czasowe dla ustawienia odrębnej temperatury dziennej i nocnej.

Z kolei regulatory typu pogodowego uzależniają pracę kotła i systemu grzewczego od temperatury na zewnątrz. Im jest ona niższa, tym wyższa będzie wymagana temperatura wody grzewczej, aby utrzymać pożądaną temperaturę w środku.

Istnieje także możliwość regulacji pracy kotła i systemu grzewczego w sposób „mieszany”. W takim układzie regulator pracuje pogodowo, ale jego nastawy są poprawiane w zależności od temperatury wewnątrz.

rodzaje regulatorów zasada działania

Rysunek 2. Rodzaje regulatorów i trybów pracy – pomiaru temperatur i regulacji pracy źródła ciepła.

Każdy sposób regulacji ma mocne punkty oraz ograniczenia. Wyrównany poziom komfortu cieplnego charakterystyczny jest dla regulacji pokojowej, co wynika z pomiaru temperatury wewnętrznej i zarządzania pracą systemu grzewczego w zależności tylko od jej wartości. Warunki zewnętrzne się nie liczą, chociaż wszelkie zyski ciepła – także od nasłonecznienia, będą uwzględniane przez regulator pokojowy (przyczynią się do wzrostu temperatury wewnątrz). Regulacja pokojowa wymaga jednak wybrania 1 pomieszczenia reprezentatywnego, w którym montuje się regulator. Najczęściej jest to pokój dzienny, w oparciu o który pracuje cały system grzewczy. Możliwa jest zatem sytuacja, w której w pokoju dziennym na skutek włączenia kominka bądź obecności większej ilości osób, wystąpią podwyższone zyski ciepła, a to spowoduje że kocioł grzewczy się wyłączy. Stanie się tak, mimo że w innych pomieszczeniach będzie niska temperatura.

Regulator pogodowy Vaillant

Rysunek 3. Nowoczesny regulator pogodowy Vaillant calorMATIC 470 może być wbudowany w kotle grzewczym lub w pomieszczeniu, co ułatwia jego obsługę, a także pozwala na uwzględnienie temperatury wewnętrznej w trybie mieszanej regulacji (pogodowej i pokojowej).

Natomiast specyfiką regulatora pogodowego jest jego niewrażliwość na zmienne warunki w budynku. Na bazie dobranej krzywej grzewczej ustala temperaturę zasilania instalacji grzewczej, by zagwarantować pożądaną temperaturę wewnątrz. Krzywa grzewcza powinna być dostosowana do charakteru budynku oraz systemu grzewczego, aby pomieszczenia nie były niedogrzewane lub przegrzewane. Jej optymalne ustawienie nie jest trudne, ale wymaga czasu i obserwowania zachowania się budynku w celu wprowadzania korekt.

porównanie sprawności kotla-regulator pogodowy lub pokojowy

Rysunek 4. Porównanie sprawności (odniesionych do ciepła spalania) gazowych kotłów kondensacyjnych na podstawie rzeczywistych obserwacji pracy 67 urządzeń.

Najbardziej optymalnym wyjściem wydaje się być mieszany tryb regulacji, ponieważ poza trybem regulacji pogodowej, korygowana jest temperatura zasilania instalacji grzewczej w zależności od zmian temperatury wewnątrz. Jednak za cenę podwyższonego komfortu cieplnego musimy się liczyć ze wzrostem kosztów eksploatacyjnych. Im niższe są temperatury wody grzewczej, tym wyższą sprawność pracy uzyskują urządzenia typu: pompa ciepła czy kocioł kondensacyjny.

Z badań sprawności kotłów przeprowadzonych w Niemczech w 2004 roku (Wyższa Szkoła Zawodowa w Braunschweig) wynika, że najniższą sprawność uzyskały kotły z regulatorami pokojowymi (84,2% do ciepła spalania). Wyższym poziomem sprawności mogły pochwalić się kotły pracujące w trybie mieszanym – pogodowym i pokojowym (86,5%). Najlepsze wyniki uzyskały kotły z regulacją tylko pogodową (87,3%). Przyczyną różnic w sprawnościach jest głównie temperatura robocza wody grzewczej, która w trybie regulacji pokojowej jest obniżana, a to ma wpływ na zmniejszenie efektu kondensacji w kotle i tym samym obniżenie sprawność jego pracy.